آفتاب پنهاني"جانم فدای محمد رسول الله و اهل بیت پاکش"
 
طلوع مي كند آن آفتاب پنهاني* ز سمت مشرق جغرافياي عرفاني

بخش های دیگر

فتوبلاگ من
پرسش و پاسخ
یادداشت بازدیدکنندگان
گالری وبلاگ

جستجو

دوستان من


 کلیپ ها ویژه ولات حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم 
 نواهنگ ها ویژه ولات حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم 
 کلیپ ها ویژه ولات امام صادق علیه السلام 
 نواهنگ ها ویژه ولات امام صادق علیه السلام 
 تصاویر ویژه 
 موبایل اسلامی
 پیامک های تبریک 
 محصولات مشترکین ایرانسل 
 ویژه رسول خدا صلی الله علیه وآله 
ویژه امام جعفر صادق علیه السلام 
 پنجره ملکوت
 پخش زنده از مدینه منوّره 
 قفسه
 کتابخانه تخصصی رسول خدا صلی الله علیه وآله 
 کتابخانه تخصصی امام جعفر صادق علیه السلام 
 بانک جامع مقالات رسول خدا صلی الله علیه وآله 
 بانک جامع مقالات امام جعفر صادق علیه السلام 
 دانلود کتاب «چهل داستان و چهل حدیث...» 
 درخشش زیبایی 
 

شمه ای از تاریخ زندگی رسول خدا صلی الله علیه و آله

 

نمی از عطوفت پیامبر رحمت

 «آمنه»، مادر آفتاب 
 إرهاصات رسول خاتم 
 خُلق عظیمِ پیامبر أعظم 
 راز تعدّد زوجات رسول خدا 
 اَدب حضور در محضر پیامبر اكرم 
 پیامبر اکرم، بزرگترین مایه وحدت 
 « شقّ صدر »، افسانه یا واقیعیت ؟! 
 مانیفست حقوق بشر در مکتوبات پیامبر رحمت 
 برگی از دفتر دل
 چراغ همیشه روشن 
 سر فصل کتاب هستی 
 در انتظار روشنی 
 صدای پای نور 
 ناگهان بهار 
 ترنّم قلم
 

لیلة الاسری

 

مهر درخشنده

 

مجمره گردان فلک

 

نواى بانگ جاء الحق

 

وقت تقسیم محبت شد

 

یتیم مکه ای اما بزرگ دنیایی

 

کسرا ز اقتدار قدومت فرو نشست

صهبای دانش

 

امامت در کلام امام صادق علیه السلام

 

خرق عادت توسط امام صادق علیه السلام

 

امام صادق علیه السلام در مقابله با عرفان التقاطی

 

بررسی آثار منسوب به امام جعفر صادق علیه السلام

 

سیری در اندیشه اقتصادى امام ششم

 

نگاهی بر سفرهاى صادق آل رسول

 

راه تقویّت اراده در کلام امام راستین

 

مكارم اخلاق از منظر رئیس مذهب

 

شیعه جعفری کیست؟

 

بهترین معلّم دنیا

می‌تراود شاعر

 

شهد فایق

 

تو کیستی؟

 

مقتدای راستین

 

دو شمس عالم آرا

 

گاهِ شادىِ بى حد

 

آفتاب آسمان معرفت

 

ای ضربان همه درس ها

ویژه نامه های پیشین

رسول خدا صلی الله علیه وآله

 

مهر احمدی

 

محمد؛ منجی هستی

 

جاء الحق

 

طلوع مهر

امام جعفر صادق علیه السلام

 

علمدار دانش 

 

صادق آل نبی

 

فجر صادق

 

ماه آسمان حقایق

   
   

تهیه و تنظیم مطالب: ابوالفضل صالح صدر

بخش تاریخ و سیره معصومین تبیان

طراح و گرافیست: محبوبه همتی

.SendToNetwork { background: none ; border: 1px solid #CCCCCC; clear: right; direction: rtl; float: left; font-size: 8pt; height: 16px; margin: 5px 10px 5px 20px; padding: 5px; text-align: right; display:table } .SendToNetwork_text, .SendToNetwork_icon { float: right; } .SendToNetwork_text { width: 50px; margin-top: 2px; line-height: 1; } .SendToNetwork_icon { width: 20px; } .SendToNetwork_icon img { cursor: pointer; } a img { border: none; } #tebyan-share-button { float: left; } .SendToWeblog{width:18px;float:right}

نوشته شده در تاريخ یکشنبه بیست و نهم دی 1392 توسط شكوفه

آنچه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله از ما می خواهد!

پيامبر اکرم صلى الله عليه و ‏‏آله: اَقْرَبُكُمْ غَدا مِنّى فِى الْمَوْقِفِ اَصْدَقُكُمْ لِلْحَديثِ وَ اَدّاكُمْ لِلاْمانَةِ وَ اَوفاكُمْ بِالْعَهْدِ وَ اَحْسَنُكُمْ خُلْقا وَ اَقْرَبُكُمْ مِنَ النّاسِ.

پيامبر اکرم صلى الله عليه و ‏‏آله فرمود: نزديك‏ترين شما به من در قيامت؛ راستگوترين، امانتدارترين، وفادارترين به عهد و پيمان، خوش اخلاق‏ترين و نزديك‏ترين شما به مردم است.

پيامبر صلى الله عليه و آله رسول الله پيامبر خدا پيامبر رحمت پيامبر خوبي ها پيامبر خاتم ختم رسل قیامت راستگو راستگویی صداقت امانتدار امانت داری وفادار عهد پیمان تعهد خوش خلق خوش اخلاق خوش رفتار خلق نیک امالی


نزدیکترین حالت بنده به خدا!

عَنْ اَبى عَبْدِاللّه ِ عليه السلام قالَ: اَقْرَبُ ما يَكُونُ الْعِبادُ اِلَى اللّه ِ عَزَّوَجَلَّ وَاَرْضى ما يَكُونُ عَنْهُمْ، اِذَا افْتَقَدُوا حُجَّةَ اللّه ِ، فَلَمْ يَظْهَرْ لَهُمْ، وَلَمْ يَعْلَمُوا بِمَكانِهِ، وَهُمْ فى ذلِكَ يَعْلَمُونَ اَنَّهَ لَمْ تَبْطُلْ حُجَّةُ اللّه ِ، فَعِنْدَها فَتَوَقَّعُوا الْفَرَجَ كُلَّ صَباحٍ وَ مَسآءٍ.

امام صادق عليه السلام فرمود: نزديك ترين حالت بندگان به خدا و خشنودى او از آنها هنگامى است كه حجّت خدا در ميان آنها نباشد و براى آنها ظاهر نشود و آنها محـل او را ندانند. ولى در عين حال معتقد باشند كه حجّت خدا هست، در اين زمان شب و روز در انتظار فرج باشند.

امام صادق علیه السلام خدا پروردگار خشنودی رضایت حجت خدا انتظار غیبت غایب منتظر انتظار فرج دوران غیبت بحارالانوار


واجب ترین کار برای مسلمانان امروز!!

قالَ الاْءمامُ عَلِىٌّ عليه السلام: صَلاحُ ذاتِ الْبَيْنِ أفْضَلُ مِنْ عامَّةِ الصَّلاةِ وَالصِّيامِ.

امام على عليه السلام فرمود: اصلاح اختلافها، از تمامى نمازها و روزه ها برتر است.

امام علی علیه السلام امیرالمومنین حل اختلاف اصلاح میانجی گری واسطه شدن واسطه خیر نماز روزه نهج البلاغه


چرا مؤمنان برادرند؟!

قالَ الْباقِرُ عليه السلام: إنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ خَلَقَ الْمُؤْمِنينَ مِنْ طينَةِ الْجِنانِ وَأجْرى فيهِمْ مِنْ ريحِ رُوحِهِ فَلِذلِكَ الْمُؤْمِنُ أخُو الْمُؤْمِنِ لِأبيهِ وَأُمِّهِ فَإذا أصابَ رُوحا مِنْ تِلْكَ الْأرْواحِ فى بَلَدٍ مِنَ الْبُلْدانِ حُزْنٌ، حَزِنَتْ هذِهِ لِأنَّها مِنها.

امام محمّد باقر عليه السلام فرمود: خداوند، مؤمنان را از خاك بهشت آفريد و از روح خود در آنان دميد، از اين رو مؤمن با مؤمن، برادرِ پدر و مادرى است پس هر گاه كه به يكى از آنان در ديارى اندوهى برسد، ديگرى هم در غم او اندوهگين مى شود.

امام محمد باقر علیه السلام مومن خاک بهشت بهشت خلق کردن آفریدن روح دمیدن روح برادر اندوه غصه غم اندوهگین کافی


برنامه شیعه ناب!

عَنِ الإمامِ أبى جَعفَرٍ، فى قَولِ اللّه ِ « تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ المَضاجِعِ» قالَ: نَزَلَتْ فى أميرِالمُؤمِنينَ عليه السلام وَ أتباعِهِ مِنْ شيعَتِنا يَنامُونَ فى أوَّلِ اللَّيلِ، فَإذا ذَهَبَ ثُلُثَا اللَّيْلِ، أو ما شاءَ اللّه ُ، فَزَعُوا إلى رَبِّهِمْ راغِبينَ راهِبينَ طامِعينَ فى ما عِنْدَهُ.

امام باقر عليه السلام درباره ى فرموده ى خدا [در قرآن] آنان كه شب ها، پهلو از رختخواب، حركت دهند. فرمود: آن، درباره ى اميرمؤمنان و پيروان او از شيعيان ما كه اوّل شب را مى خوابند و هنگامى كه دو سوم شب، يا آن چه خدا خواست، گذشت، بلند مى شوند و به درگاه پروردگارشان راز و نياز و تضرّع و زارى مى كنند در حالى كه مشتاق و ترسان اند و به آن چه پيش خداست اميدوارند، نازل شده است.

امام باقر علیه السلام امیرالمومنین شیعه شیعیان پیرو پیرو واقعی پیرو راستین شب نماز شب عبادت در شب نیمه شب خواست خدا فرمان خدا درگاه پروردگار عبادت راز و نیاز تضرع نیایش مشتاق امیدوار وسائل الشیعه


یادگار خدا در زمین!!

امام مهدى عليه السلام: أنَا بَقِيَّةُ اللّه ِ في أرضِهِ و خَليفَتُهُ و حُجَّتُهُ عَلَيكُم.

امام مهدى عليه السلام فرمود: من يادگار خدا در زمين و جانشين و حجّت او بر شما هستم.

امام مهدی علیه السلام امام زمان عج الله امام عصر قائم آل محمد ولی عصر حضرت مهدی علیه السلام بقیه الله آخرین امام حجت یادگار خدا کمال الدین


وسیله ای خطرناک برای دفع خطر!

امام عليه‏ السلام: الصِّدقُ يُنجِيكَ وإن خِفتَهُ، الكِذبُ يُردِيكَ وإن أمِنتَهُ.

امام على عليه‏السلام فرمود: راسـتى تـو را نـجات مى‏ دهد، هرچند از آن بيمناک باشى و دروغ تو را نابود مى‏ كند، گرچه از آن خطرى بر خود حسّ نكنى.

امام علی علیه السلام امیرالمومنین راستی راستگویی راستگو صداقت صدق صادق دروغ دروغگویی دروغگو خطر بیمناک نجات رهایی نابودی غررالحکم میزان الحکمه


دعای سفارشی برای موقع خوابیدن

رسولُ اللّه صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم: إذا آوى أحَـدُكُـم إلـى فِراشِهِ ... لِيَقُلْ: الـلّهُمّ إن أمسَكتَ نَفسي في مَنامي فاغفِرْ لَها، وإن أرسَلتَها فاحفَظْها بما تَحفَظُ بهِ عِبادَكَ الصّالِحينَ.

پيامبر خدا صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم فرمود: هرگاه فردى از شما به بسترش رفت ... (اين ذكر را) بگويد: «اللهم إن امسكت نفسى فى منامى فاغفر لها، و ان ارسلتها فاحفظها بما تحفظ به عبادك الصالحين» (يعنى) خداوندا! اگر جان مرا در خواب مى‏گيرى، آن را ببخشاى و اگر به بدنم باز مى‏ گردانى آن را محفوظ بدار آن گونه ‏اى كه بندگان صالح خود را محفوظ مى ‏دارى.

پيامبر صلى الله عليه و آله رسول الله پيامبر خدا پيامبر رحمت پيامبر خوبي ها پيامبر خاتم ختم رسل خواب خوابیدن پیش از خواب بستر دعا ذکر گرفتن جان جان دادن مرگ مردن بنده صالح بخشش محفوظ علل الشرائع میزان الحکمه


4 دغدغه ای که باید همیشه داشته باشیم!!

خَرَجَ اَميرُالْمُؤْمِنينَ يَوْما فَاسْتَقْبَلَهُ سَلْمانُ فَقالَ عليه السلام لَهُ: كَيْفَ اَصْبَحْتَ يا اَباعَبدِاللّهِ حديث؟ قالَ: اَصْبَحْتُ فى غُمُومٍ اَرْبَعةٍ َقالَ لَهُ: وَ ما هُنَّ قالَ: غَمُّ الْعَيالِ يَطْلُبُونَ الخُبْزَ وَالشَّهَواتِ، وَ الْخالِقُ يَطْلُبُ الطّاعَةَ، وَ الشّيطانُ يَأْمُرُ بِالْمَعْصيَةِ، وَ مَلَكُ الْمَوْتِ يَطْلُبُ الرُّوحَ فَقالَ لَهُ: اَبْشِرْ يا اَبا عَبداللّهِ فَاِنَّ لَكَ بِكُلِّ خِصْلَةٍ دَرَجاتٍ.

روزى امير مؤمنان عليه السلام (از منزل) خارج شد و با سلمان برخورد كرد، به او فرمود: اى سلمان چگونه صبح كردى؟ سلمان گفت: با چهار غـم و اندوه صبح كردم، امام عليه السلام فرمود: آنـها چيست؟ سلمـان گـفت: 1ـ غم خانواده كه نان و خواسته هاى مادى مى خواهند. 2 ـ خالق (جهان) اطاعت و فرمانبردارى مى طلبد. 3 ـ شيطان كه دستور معصيبت مى دهد. 4 ـ عزرائيل كه جان را مى طلبد. امام عليه السلام فرمود: بشارت باد كه براى هر خصلتى درجه اى براى تو خواهد بود.

حضرت علی علیه السلام امیرالمومنین سلمان سلمان فارسی صبح غم غصه دغدغه مشغولیت خانواده روزی درخواست های مادی نیاز خالق خدا پروردگار شیطان معصیت گناه وسوسه عزرائیل مرگ گرفتن جان بحارالانوار


کلید گشایش همه غم ها و تنگناها !!

رسولُ اللّه صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم: مَن أكثَرَ الاستِغفارَ جَعَلَ‏اللّه‏ُ لَهُ مِن كُلِّ هَمٍّ فَرَجا، ومِن كُلِّ ضِيقٍ مَخرَجا.

پيامبر خدا صلى‏ الله ‏عليه و ‏آله و سلّم فرمود: هر كس زياد آمــرزش بخواهد، خداوند از هر غمى براى او گشايشى قرار دهد و از هر تنگنايى راه نجاتی.

پيامبر صلى الله عليه و آله رسول الله پيامبر خدا پيامبر رحمت پيامبر خوبي ها پيامبر خاتم ختم رسل آمورزش طلب آمورزش غم غصه ناراحت تنگنا گشايش نجات نورالثقلين ميزان الحکمه


نوشته شده در تاريخ یکشنبه بیست و نهم دی 1392 توسط شكوفه

از آنجایی كه قرآن كریم و به طور كلی دین اسلام به مسأله علم آموزی تأكید فراوانی دارند، این تأكید در مكتب امام صادق علیه السلام كه مظهر صفت علم خداوند نیز می باشند جلوه ای ویژه یافته است:

در حدیث معتبری در كافی به نقل از آن حضرت می خوانیم :

« لوددت أن أصحابی ضربت رۆوسهم بالسیاط حتی یتفقهوا » (1)

براستی كه دوست دارم كه اصحابم با تازیانه بر سر آنها زده شود تا این كه فقیه شوند و معارف دین را بیاموزند!!

واضح است كه مراد از این جمله تأكید فراوان بر یاد گیری است به گونه ای كه اگر فرض محال شود كه یاد گیری متوقف بر كتك خوردن باشد یادگیری می ارزد به این كه انسان آن كتك و ضرب و شتم را تحمل كند اما از یادگیری دست برندارد!

باز از همین امام همام نقل شده است كه فرموده اند:

« تفقهوا فی الدین فإنه من لم یتفقه منكم فی الدین فهو أعرابی » (2)

در دین خدا تفقه نمایید و دنبال فهم عمیق دینی بروید كه اگر این چنین نباشید مانند اعراب بادیه نشین خواهید بود كه از معارف به دور و محروم اند!

و باز در همان كتاب شریف كافی نقل شده است كه شخصی به آن حضرت عرضه داشت كه مردی تشیع را قبول نموده ولی در كنج خانه خود نشسته و با برادران دینی خود ارتباطی برقرار نمی نماید نظر شما راجع به او چیست ؟

آن حضرت می فرمایند:

چنین شخصی چگونه فهم دینی خود را عمق خواهد بخشید ؟! (3)

و باز آن حضرت - علی ما نقل - به بشیر دهّان فرموده اند كه :

« لا خیر فی من لا یتفقه من أصحابنا یا بشیر إن الرجل منهم إذا لم یستغن بفقهه احتاج إلیهم فإذا احتاج إلیهم أدخلوه فی باب ضلالتهم و هو لا یعلم » (4)

یعنی هیچ خیری نیست در شیعه ای كه اهل علم آموزی نباشد ای بشیر اگر یك شیعه در فهم دینی به مرحله كمال نرسد بالآخرة در بعضی از زمینه ها محتاج دیگران خواهد شد و وقتی كه چنین شد او را از آن جا كه نخواهد فهمید گمراه خواهند ساخت !!

ما ایرانیان وارثان ابو ریحانی هستیم كه هنگام مرگش می گفت بدانم و بمیرم بهتر است از این كه ندانم و بمیرم و ما از همان نسلی هستیم كه پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله - علی ما نقل - راجع به ما فرموده اند : اگر علم یا ایمان در آسمان هم باشد مردانی از فارس به آن دست می یابند

چقدر این فرمایش أخیر حضرت صادق علیه السلام برای امروز ما راهگشاست ، امروزی كه علوم و فنون مختلفی كه بشر به آن احتیاج دارد در دست دشمنان اسلام است و از این علوم و فنون علیه دین و بشریت و انسانیت و برای ترویج ضلالت و گمراهی و توسعه سلطه خود بر دنیا استفاده می نمایند به همین دلیل است كه فرموده اند :

« علم سلطان است هر كس كه آن را یافت تسلط می یابد وهر كس كه دنبال آن نرفت تحت سلطه واقع خواهد شد »

« العلم سلطان من وجده صال به ومن لم یجده صیل علیه » (5)

و به همین دلیل است كه ما در اسلام چیزی به نام اتمام علم آموزی نداریم و طبق حدیث معروف پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله از گهواره تا زمان گور باید به دنبال مطالعه و علم آموزی باشیم و به قول بعضی از بزرگان ما در اسلام چیزی به نام فارغ التحصیل نداریم و در برخی از احادیث خسته نشدن از طلب علم از علامات عاقل برشمرده شده است كه از آن می توان استفاده نمود كه اگر شخصی خود را فارغ از تحصیل و غیر محتاج به یاد گیری بداند حال در هر مرحله ای از علم كه می خواهد باشد ، چنین شخصی در واقع از عقل كاملی بهره مند نیست در حدیثی از پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله و همچنین حدیث دیگری از امام رضا علیه السلام برای عاقل ده علامت شمرده شده است كه یكی از آنان خسته و ملول نشدن از طلب علم در تمام طول عمر می باشد : ... لا یمل من طلب العلم طول عمره أو طول دهره ...(6)

ما در اسلام چیزی به نام اتمام علم آموزی نداریم و طبق حدیث معروف پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله از گهواره تا زمان گور باید به دنبال مطالعه و علم آموزی باشیم و به قول بعضی از بزرگان ما در اسلام چیزی به نام فارغ التحصیل نداریم و در برخی از احادیث خسته نشدن از طلب علم از علامات عاقل برشمرده شده است

ما ایرانیان وارثان ابو ریحانی هستیم كه هنگام مرگش می گفت بدانم و بمیرم بهتر است از این كه ندانم و بمیرم و ما از همان نسلی هستیم كه پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله - علی ما نقل - راجع به ما فرموده اند:

اگر علم یا ایمان در آسمان هم باشد مردانی از فارس به آن دست می یابند.

و امروزه به اثبات رسیده است كه متوسط هوش جوانان ایرانی از متوسط هوش جوانان سایر ملل بالاتر است و جوان دانشگاهی و حوزوی ما هیچ بهانه ای برای صرف تمام لحظات در یادگیری ندارد !

البته نكته ای كه در احادیث مورد تأكید است و باید متذكر شد این است كه انسان دارای هر پست و مقام و هر شغل و حرفه ای می باشد باز از علوم دینی به هیچ وجه بی نیاز نیست مقصود این نیست كه همه باید به حوزه علمیه رفته و مشغول تحصیل به شكل رسمی آن شوند بلكه مقصود این است كه به هر شكل ممكن یك انسان مۆمن باید دائما در كنار هر مشغله ای كه دارد به معارف دینی نیز بپردازد چه به شكل مطالعه و چه به شكل شركت در كلاس درس و چه به شكل گوش فرا دادن به گویندگان دینی در منابر و مساجد و چه در رسانه ها ‍ ی جمعی و خلاصه از هر راه ممكن و معارف دینی نیز اعم است از احكام و اعتقادات و تفسیر و تاریخ و غیره!!

 

پی‌نوشت ها:

1-كافی ج1ص31 .

2- همان .

3- همان ص31و32 .

4- همان ص32 .

5- شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید ج20 ص319 .

6- تحف العقول ص443 وعلل الشرایع ج1ص116 .

 

 

امشب شاه آمد
  • ولادت امام صادق (ع)امشب شاه آمد
  •  

    حمید حاج علی                 

    مدّرس حوزه علمیه              

    بخش تاریخ و سیره معصومین تبیان


    مطالب مرتبط:

    ویژه‌نامه‌های میلاد حضرت امام جعفر صادق علیه‌السلام


    نوشته شده در تاريخ یکشنبه بیست و نهم دی 1392 توسط شكوفه
    هنگامی که آن رهبر مهربان، مردم هراسناک و نگران را آرام نمود، اضافه کرد که امروز روز نبرد و انتقام نیست، بلکه روز رحمت و محبت است و من از تمام جنایات و گناهان شما گذشتم.

    مهرورزی

    «مهرورزی» از زیباترین آموزه های اخلاقی است که نقش سازنده و مۆثری را جهت گرایش انسان ها به سوی حق و عدالت ایفا می کند و در بسیاری از موارد ارتباطات را صمیمی تر کرده و آتش کینه ها و اختلافات را خاموش می سازد.

    حضرت علی (ع) می فرماید: «قلوب الرّجال و حشیّةٌ فمن تألّفها اقبلت علیه؛(حکمت- 50) دل های انسان ها، بیگانه و نا مأنوس است و هر کس از راه مهرورزی و محبت وارد شود، با آن الفت می گیرد.»

    نبی مکرّم اسلام (ص) به عنوان کامل ترین اسوه راستین بشریّت، نسبت به تمام مردم بسیار صمیمی و مهربان بود. آن بزرگوار با داشتن این خصلت ستودنی توانست در طول 23 سال دل های بسیاری را شیفته مکتب خویش کند و از منجلاب ضلالت به صراط مستقیم هدایت نماید.

     

    قرآن کریم در این زمینه می فرماید: «و ما ارسلناک الّا رحمةً للعالمین؛(انبیاء- 107) ما تو را جز رحمتی برای جهانیان نفرستادیم.»

    و پیامبر اعظم (ص) فرمود: «اگر مهربانی و ملاطفت به صورتی مجسّم شود، آن چنان زیباست که خداوند مخلوقی زیباتر از آن را نیافریده است.»(1)

    ابراز محبت و مهرورزی رسول خدا (ص) نه تنها شامل خانواده، دوستان و اهل ایمان می شد، بلکه مخالفین، از اخلاق نرم و شفقت آمیز آن بزرگوار بهره مند می شدند. به همین جهت خداوند متعال رسول گرامی اش را در قرآن تحسین نموده و می فرماید: «انّک لعلی خلقٍ عظیم؛(قلم- 4) یقیناً تو دارای اخلاق عظیم و نیکو هستی.»

     

    در این نوشتار برآنیم که گوشه هایی از سیره پیامبر اعظم را در عرصه محبت و مهرورزی بیان کنیم و زیباترین صحنه های ابراز محبت ایشان را نظاره گر باشیم.

     

    مهر ورزی رمز موفقیّت

    راز موفقیت پیامبر(ص) در مدیریت حکومتی، عشق ورزی و عشق به مردم بود. اگر این شیوه مفید و کارآمد در مدیریت او وجود نداشت، هرگز توفیق رفع مشکلات و موانع طاقت فرسا را پیدا نمی کرد.

    به همین جهت خداوند فرمود: به موجب رحمتی که خداوند به تو عنایت کرد، برای آنان نرم شدی و اگر خشن و تند خو بودی از اطراف تو پراکنده می شدند.»آل عمران- 159

    محبت و ملاطفت آن حضرت بود که دشمنان کینه توز را به دوستان صمیمی تبدیل کرد. در حدیثی از حضرت امام حسین(ع) به نقل از پدر بزرگوارش حضرت علی(ع) چنین آمده است که: پیامبر(ص) در برخورد با دیگران همیشه مهربان، خوش رو و خندان بود و هرگز بی رحم، پرخاش گر و اهل تملّق نبود. هیچ کس از او مأیوس نمی شد و هرکس به در خانه او می آمد، نومید باز نمی گشت. هرگاه فرد و غریب و ناآگاهی با خشونت سخن می گفت و درخواستی داشت، تحمل می کرد و به یارانش می فرمود: هرگاه کسی را دیدید که حاجتی دارد، به او عطا کنید و هرگز کلام کسی را قطع نمی کرد تا سخنش پایان گیرد.»(2)

    در مسایل فردی و شخصی آن چه مربوط به شخص خودش بود، نرم خو و ملایم بود. گذشت های بزرگ و تاریخی اش یکی از علل موفقیت در رسالت الهی او بود، اما در مسایل اصولی و عمومی آن جا که حریم قانون بود، سختی و صلابت نشان می داد

    بذل عاطفه به خانواده

    پیامبر (ص) در خانواده نسبت به همسران خود، هیچ گونه خشونتی بروز نمی داد و این بر خلاف خلق و خوی مردم مکه بود. بد زبانی برخی از همسران خویش را تحمل می کرد تا آن جا که دیگران از این همه تحمل رنج می بردند.

    او به حسن معاشرت با زنان توصیه و تأکید می کرد و می فرمود: همه مردم دارای خصلت های نیک و بد هستند، مرد نباید تنها جنبه های ناپسند همسر خویش را در نظر بگیرد و او را ترک کند.

    رسول خدا(ص) با فرزندان خود فوق العاده عطوف و مهربان بود و به آن ها محبت می کرد. سیره تربیتی آن حضرت نشان می دهد که در طول زندگی، ارتباط عاطفی و کلامی با فرزندانش داشت.

    یکی از همسران پیامبر می گوید: فاطمه(س) در رفتار و گفتار و سیمای ظاهری شبیه ترین فرد به رسول خدا(ص) بود، ارتباط این پدر و فرزند آن چنان مستحکم بود که او هرگاه به دیدن پیامبر(ص) می آمد، پیامبر (ص) از جای خود برمی خاست و سرو دست دخترش را می بوسید و او را در جای خود می نشاند و هرگاه پیامبر(ص) به منزل فاطمه (س) می آمد، فاطمه از جایش برخاسته و پدر گرامی اش را می بوسید و آن بزرگوار را در جای خویش می نشانید.

     

    ملایمت در عین صلابت

    در مسایل فردی و شخصی آن چه مربوط به شخص خودش بود، نرم خو و ملایم بود. گذشت های بزرگ و تاریخی اش یکی از علل موفقیت در رسالت الهی او بود، اما در مسایل اصولی و عمومی آن جا که حریم قانون بود، سختی و صلابت نشان می داد.

    در فتح مکه کسانی که بدترین ستم ها و جسارت ها و دشمنی ها را در حق آن حضرت و یارانش کرده بودند، در هاله ای از رعب و وحشت گرفتار شدند و منتظر انتقام و عکس العمل متقابل پیامبر(ص) بودند.

    امّا آن حضرت فرمود: من آن چه را یوسف(ع) در مورد برادران ستمگر خود انجام داد، همان می کنم و همانند او می گویم: «... لاتثریب علیکم الیوم...؛(یوسف- 92) امروز ملامت و سرزنشی برشما نیست...»

    هنگامی که آن رهبر مهربان، مردم هراسناک و نگران را آرام نمود، اضافه کرد که امروز روز نبرد و انتقام نیست، بلکه روز رحمت و محبت است و من از تمام جنایات و گناهان شما گذشتم. آن گاه جمله معروفش را فرمود: «اذهبوا فانتم الطلقاء؛(3) به دنبال زندگیتان بروید که همه شما آزاد هستید.»

    تمامی آنان گویا دوباره متولد شدند؛ بنابر این نفس راحتی کشیدند و به غیر از افراد معدودی، همگی محبت و عشق رسول خدا(ص) در اعماق وجودشان نفوذ کرد و مسلمان شدند.

    مهرورزی

    جلب اعتماد افراد

    یکی از روش های مهم در اصلاح و تربیت دینی، جلب اعتماد مخاطبان است. مخاطب معمولاً زمانی به اعتماد می رسد که نشانه های صداقت گفتاری و رفتاری را در چهره و رفتار مربی بخواند.

     

    استفاده از روش جلب اعتماد افراد در سیره عملی پیامبر(ص) مورد استفاده قرار گرفته است ؛ زیرا آن حضرت مظهر صفات الهی است و اساس هدایت و تربیتش انسان دوستی است.

    به همین دلیل در برخورد با دیگران اصل را بر مهرورزی قرار داده و از خشونت و تندی تنها در مواقع استثنایی بهره گرفته است.

     

     

    برخورد گرم و صمیمی

    برخورد گرم و صمیمی باعث نزدیک شدن دل ها و افزایش محبّت می گردد. بسیار اتفاق افتاده است که با یک احوال پرسی صمیمانه و اظهار محبّت خالصانه باب ارتباط با دیگران گشوده شده و بسیاری از ذهنیّت های منفی درباره برخی از واقعیّات جامعه و معارف دینی اصلاح شده است.

    این مسأله در سیره رفتاری رسول گرامی (ص) بسیار برجسته و پررنگ است. امیرالمۆمنین علی (ع) می فرماید: «وقتی حضرت با کسی مصافحه می کرد، هیچ گاه اتفاق نیفتاد که حضرت دستش را از دست او جدا کند تا این که آن شخص دستش را برمی داشت و اگر کسی برای بیان حاجتی با او صحبت می کرد، حضرت (ص) هیچ گاه سخن او را قطع نمی کرد و از او جدا نمی شد تا آن شخص سخن را به پایان برد و از آن بزرگوار جدا شود.»(4)

     

    تفقد و احوال پرسی

    تمام اقشار جامعه به نوعی از لطف و مهرورزی پیامبراعظم(ص) برخوردار بودند و در این میان تکریم آن رهبر فرزانه نسبت به اصحاب از همه چشمگیرتر بود. سیره کریمانه ایشان با اصحاب باعث ایجاد ارتباط عاشقانه و وحدت فکری و اجتماعی می شد که همه خود را وابسته به این کانون عشق و ایثار و کرامت می دیدند و هیچ گاه پیامبر(ص) را از خود جدا نمی دانستند.

    «انس بن مالک» نقل می کند: هرگاه پیامبر یکی از اصحاب را سه روز نمی دید، درباره او سۆال می کرد، اگر آن فرد در شهر نبود، برایش دعا می کرد، اگر حضور داشت به دیدن او می رفت و اگر مریض بود از او عیادت می نمود.(5)

    زمانی که رسول خدا(ص) کودکان را می دید بر سر آنان دست می کشید و به آنان سلام می کرد و می فرمود: پس از من باید این امر به سنتی در جامعه تبدیل شود

    نوازش کودکان

    یکی از عادات اعراب دوره جاهلیت این بود که رفتار دوستانه و محبت آمیز با کودکان را نوعی ضعف تلقی می کردند. با کودکان به گونه ای رفتار می شد که شایسته یک انسان نبود. نگرش اعراب بت پرست نسبت به کودکان به خصوص دختران بسیار خشن و دور از ترحم بود.

    سیره پیامبر اعظم(ص) بطلان و ظالمانه بودن این ذهنیّت را خاطر نشان می کند و مهرورزی و مهربانی والدین را نسبت به فرزندان مورد تأیید قرار می دهد.

    زمانی که رسول خدا(ص) کودکان را می دید بر سر آنان دست می کشید و به آنان سلام می کرد و می فرمود: پس از من باید این امر به سنتی در جامعه تبدیل شود.(6) کودکانی که نزدیک پیامبر زندگی می کردند، وقتی آن حضرت را در کوچه و خیابان می دیدند و شاهد اظهار محبت ایشان بودند، از پیامبر(ص) تصویری به عنوان معلم دوست داشتنی و صمیمی در خاطر داشتند.

     

    پی‏نوشت‏ها:

    1. اصول کافی، کلینی، ج 2، ص120.

    2. معانی الاخبار، شیخ صدوق، ص 83.

    3. بحار الانوار، مجلسی، ج 2، ص 132.

    4. صحیح بخاری، محمد بن اسماعیل بخاری، ج 5، ص 269.

    5. ، بحارالانوار، ج 16،  ص 232.

    6. بحارالانوار، ج 16 ، ص 215.

     

    فرآوری: نوریه نوچمنی

    بخش خانواده ایرانی تبیان


    منبع: سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت (ع)، سید علی حسینی زاده، ج 1، سایت نورپرتال


    نوشته شده در تاريخ یکشنبه بیست و نهم دی 1392 توسط شكوفه

    فرخنده میلاد با سعادت پیامبر اعظم اسلام حضرت ختمی مرتبت صلی الله علیه و آله و فرا رسیدن هفته وحدت بر امت بزرگ اسلامی مبارک باد. امیدواریم که این ایام سرور بر همه مسلمانان با سلامتی و سعادت همراه شود.

    وجود مبارک رسول خدا صلی الله علیه و آله همانند قرآن کریم محور اتحاد امت اسلامی بوده و از همین رو بایسته است که همه مسلمانان به هر اندازه که می‌توانند در تجلیل و احترام به ساحت مقدس ایشان تلاش و کوشش نمایند. ما هم در اینجا چند مطلب درباره حضرتشان به رسم یادآوری و اظهار ارادت عرض می ‌نماییم.

     

    تجلّی نور حقّ

    جناب «عبدالله بن عبدالمطلب» پدر گرامی پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله هستند که بنا بر قول ابن اسحاق و ابن أثیر پیش از به دنیا آمدن ایشان از دنیا رفتند (1) - نظری که در میان ما هم معروفتر است- و بنا بر قول یعقوبی که آن را از امام صادق علیه السلام روایت کرده پس از دوماهگی حضرت از دنیا رفته‌اند.(2) شیخ کلینی هم در کافی بدون اینکه مطلب را به صورت روایت گزارش نماید می‌فرماید: پیامبر صلی الله علیه و آله در دوماهگی پدر خود را از دست داد.(3) قول سوم از جناب ذهبی مورخ برجسته اهل سنت است که سن حضرت را بیست و هشت ماه ذکر کرده است.(4) در هر حال، سن جناب عبدالله در هنگام وفات، بیست و پنج یا بیست و هشت سال بوده است.(5)

    در دوران نوزادی پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله برای شیرخواری از دو بانو استفاده کردند: «ثویبة» کنیز ابولهب که پیش از پیامبر صلی الله علیه و آله به حضرت حمزة سیدالشهدا - عموی بزرگوار پیامبر صلی الله علیه و آله - هم شیر داده است.(6) از همین رو پیامبر صلی الله علیه و آله با عمویشان جناب حمزه، برادر رضاعی هم بودند که در روایات هم اشاره شده است.(7) (از نظر سن،حضرت حمزه چهار سال از پیامبر صلی الله علیه و آله بزرگتر بودند.(8))

    علامه ابن عبدالبر- متوفی462- از اکابر علمای اهل سنت در الاستیعاب نقل می‌فرماید که:

    «پیامبر همواره ثویبه را گرامی می‌داشت و او حتی پس از ازدواج پیامبر با خدیجه به دیدن ایشان می‌آمد و مورد احترام خدیجه هم بود. ابولهب پس از هجرت پیامبر او را آزاد کرد و پیامبر همواره از مدینه- به مکه- برای او لباس و هدیه ارسال می‌فرمود تا اینکه او پس از جنگ خیبر از دنیا رفت.»(9)

    رفتار پیامبر صلی الله علیه و آله با همنشینانش چنین بود كه دائما خوشرو و خندان و سهل الخلق و ملایم بود، هرگز خشن و سنگدل و پرخاشگر و بدزبان و عیبجو و مدیحه‏گر نبود، هیچكس از او مایوس نمى‏شد، و هر كس به در خانه او مى‏آمد نومید بازنمى‏گشت

    جالب است که اسلام آوردن این بانو هم در تاریخ روشن نیست- هرچند طبرسی در اعلام الوری مدعی آن است (10) - اما پیامبر صلی الله علیه و آله از احترام و قدردانی از مادر رضاعی خود کوتاهی نمی‌کردند.

    بانوی دوم «حلیمة» از قبیله بنی سعد است است. دختر عبدالله بن حارث و همسر حارث بن عبداعزی بن رفاعة. پیامبر صلی الله علیه و آله در حدود چهار سال نزد این بانو در میان قبیله بنی سعد اقامت داشتند و دوسال از ایشان شیر خوردند. حضرت برای حلیمه و قبیله او برکات فراوانی داشتند که در تاریخ گزارش شده است.(11) او پیامبر صلی الله علیه و آله را در پنج سالگی به مادر باز گرداند.(12)

    حضرت آمنة مادر بزرگوار پیامبر صلی الله علیه و آله نیز در سفری که ایشان را برای دیدن دائی‌هایشان به مدینه برده بود بیمار شده و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در شش سالگی مادر خود را هم از دست دادند.(13)

     

    پیامبر مهربانی، اینگونه بود

    درباره اخلاق فردی و اجتماعی آن بزرگوار سخن بسیار است. جناب شیخ صدوق- عالم برجسته امامیه در قرن چهارم- در کتاب شریف معانی الاخبار بابی را اختصاص به ویزگی‌های پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله داده است و در آنجا به چند سند از امام حسن مجتبی علیه السلام مطالبی را در توصیف پیامبر صلی الله علیه و آله نقل می‌کند که ایشان از دایی خود « هند بن ابی هاله» که در توصیف پیامبر صلی الله علیه و آله معروف بوده روایت کرده اند. این آقای هند فرزند ابوهاله اولین همسر امّ المۆمنین خدیجه کبری علیهاالسلام است. او در جنگ بدر و به قولی احد حاضر بوده و سرانجام هم در رکاب امیرالمۆمنین علیه السلام در روز جمل به شهادت رسید.(14)

    در ادامه امام حسن علیه السلام از امام حسین علیه السلام و ایشان از پدربزرگوارشان امیرالمۆمنین علیه السلام به توصیف حضرت ختمی مرتبت صلی الله علیه و آله ادامه داده‌اند که به نقل چند جمله از این گزارش تاریخی درباره سیره اخلاقی پیامبر صلی الله علیه و آله اکتفا می‌نماییم. در بخشى از این گزارش (15) آمده است:

    حضرت محمد

    « پیامبر خدا صلى اللَّه علیه و آله كلام خویش را در خزانه قلب خود حفظ مى‏نمود و جز مواردى كه خود به آن عنایت داشت یا گفتنش ضرورى بوده و مى‏بایست مردم متوجه آن باشند، لب به سخن نمى‏گشود، با مردم خوگرفته و مونس مى‏گردید و چنان جاذبه‏اش قوى بود كه هیچ كس را از خود دور نمى‏ساخت (میان مردم ایجاد دوستى كرده و از تفرقه پرهیز داشت) بزرگ هر طایفه را احترام و اكرام مى‏فرمود، و او را فرمانرواى ایشان قرار مى‏داد، با مردم با احتیاط و پرهیز برخورد مى‏كرد بدون آنكه خوش رفتارى و گشوده‏رویى خویش را از كسى دریغ دارد، اگر مدّتى یارانش را نمى‏دید از احوالشان جویا شده و دلجوئى مى‏كرد، و از اینكه در میان مردم چه مى‏گذرد و وقایع روزمرّه چیست، سۆال مى‏فرمود. كار نیك را تحسین و تقویت و كار زشت را نكوهش و پست و بى‏مقدار مى‏كرد، در همه امور میانه‏رو بوده و هرگز تندروى نمى‏كرد، از خدا غافل نبود، تا مبادا مردم نیز غفلت ورزند، یا دلسرد و از حقّ رویگردان شوند.

    رفتار پیامبر صلی الله علیه و آله با همنشینانش چنین بود كه دائما خوشرو و خندان و سهل الخلق و ملایم بود، هرگز خشن و سنگدل و پرخاشگر و بدزبان و عیبجو و مدیحه‏گر نبود، هیچكس از او مایوس نمى‏شد، و هر كس به در خانه او مى‏آمد نومید بازنمى‏گشت: سه چیز را از خود رها كرده بود: مجادله در سخن، پرگویى، و دخالت در كارى كه به او مربوط نبود رها كرده بود. كسى را مذمت نمى‏كرد، و سرزنش نمى‏فرمود، و از لغزشها و عیوب پنهانى مردم جستجو نمى‏كرد. هرگز سخن نمى‏گفت مگر در مورد امورى كه ثواب الهى را امید داشت، در موقع سخن گفتن به قدرى نافذ الكلمة بود كه همه سكوت اختیار مى‏كردند و تكان نمى‏خوردند، و به هنگامى كه ساكت مى‏شد آنها به سخن درمى‏آمدند، اما نزد او هرگز نزاع و مجادله نمى‏كردند ... هر گاه فرد غریب و ناآگاهى با خشونت سخن مى‏گفت و درخواستى مى‏كرد تحمل مى‏نمود، و به یارانش مى‏فرمود: هر گاه كسى را دیدید كه حاجتى دارد به او عطا كنید، و هرگز كلام كسى را قطع نمى‏كرد تا سخنش پایان گیرد ... ».

    پیامبر خدا صلى اللَّه علیه و آله كلام خویش را در خزانه قلب خود حفظ مى‏نمود و جز مواردى كه خود به آن عنایت داشت یا گفتنش ضرورى بوده و مى‏بایست مردم متوجه آن باشند، لب به سخن نمى‏گشود، با مردم خوگرفته و مونس مى‏گردید و چنان جاذبه‏اش قوى بود كه هیچ كس را از خود دور نمى‏ساخت

    اینها همه تاریخ اسلام است و در گزارشات پراکنده اصحاب موجود است. امتیاز این نقل در جامعیت آنست.

     

    پیامبر رحمت، اینچنین گفت

    اما در فرمایشات پیامبر صلی الله علیه و آله هم تأکید روی رعایت اخلاق زیاد است که در اینجا به چند روایت اشاره مى‏كنیم:

    در حدیثى آمده است كه پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود:

    «انما بعثت لاتمم مكارم الاخلاق» (16) ؛ من براى این مبعوث شده‏ام كه فضائل اخلاقى را تكمیل كنم.

    و در حدیث دیگرى از آن حضرت آمده است:

    « ان صاحب الخلق الحسن له مثل أجر الصائم القائم » (17) ؛ آدم خوش اخلاق با حسن خلق خود به درجه كسى مى‏رسد كه شبها به عبادت مى‏ایستد، و روزها روزه‏دار است.

    و باز از همان حضرت آمده است كه فرمود:

    « ما یوضع فی میزان امرء یوم القیامة افضل من حسن الخلق » (18) ؛ چیزى در میزان عمل در روز قیامت سنگین‏تر از خلق خوب نیست.

    امیدواریم که این مختصر برای خوانندگان محترم مفید باشد.

     

    پی نوشت:

    1) السیرة النبویة1/134- الکامل فی التاریخ1/548.

    2) تاریخ یعقوبی2/10.

    3) الکافی1/439.

    4) سیر اعلام النبلاء1/42.

    5) الکامل، پیشین.

    6) الاستیعاب1/24- انساب الاشراف1/94 او پس از پیامبر به ابوسلمة- همسر قبلی أم المۆمنین ام سلمة هم شیر داده است.

    7) من لایحضره الفقیه3/260 از شیخ صدوق.

    8) اعلام الوری/6 و کشف الغمة1/15.

    9) الاستیعاب1/24.

    10) اعلام الوری/6.

    11) السیرة النبویة1/137ابن اسحاق.

    12) آیتی، محمد ابراهیم، تاریخ پیامبر اسلام/56.

    13) السیرة النبویة1/141.

    14) تاریخ پیامبر اسلام/56-به توصیف هند در کتاب اسدالغابة5/72 و1/24 که از منابع خوب اهل سنت است، هم مراجعه و با نقل مذکور مقایسه شود.

    15) معانی الاخبار/باب32.

    16) بحارالانوار67/372.

    17) اصول کافی2/100.

    18) همان2/99.

     

     

    عطر گل محمدی
  • محمد رسول اللهعطر گل محمدی
  •  

    سید محمد مهدی رفیع پور        

    مدّرس حوزه و دانشگاه          

    بخش تاریخ و سیره معصومین تبیان


    مطالب مرتبط:

    ویژه‌نامه‌های میلاد پیامبر أعظم صلی‌الله‌علیه‌وآله

    نماهنگ‌های میلاد پیامبر أعظم صلی‌الله‌علیه‌وآله

    نواهنگ‌های میلاد پیامبر أعظم صلی‌الله‌علیه‌وآله

    تصاویر ویژه میلاد پیامبر أعظم صلی‌الله‌علیه‌وآله


    نوشته شده در تاريخ یکشنبه بیست و نهم دی 1392 توسط شكوفه